Orio

Orio Gipuzkoako kostaldeko hiribildua da, itsasoa, mendia eta Oria ibaiaren bokalea elkartzen diren lekuan kokatua. Bere hirigune historikoa, Goiko Kale izenez ezaguna, XII. mendekoa da, eta kostaldeko Donejakue Bidearekin lotzen diren harriztatutako kale aldapatsuak gordetzen ditu. Mendeetan zehar Oriok lotura estua izan du erromesaldi-bide horrekin. Ibilbide horretan daude Tourseko San Martin ermita eta alde zaharraren goialdean kokatutako San Nikolas Barikoaren eliza barrokoa.

Gastronomia da herriaren ezaugarririk errotuenetako bat. Bisigua eta angulak dira itsasoari eta portuari estuki lotutako sukaldaritzaren produktu nagusiak; kalean bertan egiten diren parrillak, gainera, eguneroko paisaiaren parte dira. Arrauna ere nortasun-ezaugarri nabarmena da: kolore hori bereizgarria duen Orioko trainerak garaipen ugari lortu ditu estropadetan bere historian zehar.

Udalerriak bi hondartza ditu, Antilla eta Oribarzar, itsasadarraren bi aldeetan kokatuak. Gainera, inguruan dagoen Pagoetako Parke Naturala, Aiako udalerrian, Gipuzkoako natura-gune erreferentzialetako bat da.