Deba

Deba Gipuzkoako kostaldearen mendebaldeko muturrean dagoen itsas herria da, izen bera duen ibaiaren bokalean kokatua. Debabarrena eskualdekoa da, eta Mutriku eta Zumaiarekin batera Euskal Kostaldeko UNESCO Munduko Geoparkea osatzen du; Kantauri itsasertzeko babes-figura garrantzitsuenetako bat da.

Bere kostaldea flysch formazio ikusgarriengatik nabarmentzen da: itsasoaren higadurak modelatutako arroka-geruzak dira, eta ehunka metro sartzen dira itsaso barruan. Bereziki ikusgarriak dira Mendata eta Sakoneta inguruan. Kostalde osoa biotopo babestu izendatuta dago. Herrigunean bertan dauden Santiago eta Lapari hondartzak itsaslabar, kala eta Kantauri itsasoaren gaineko begiratokiekin tartekatzen dira.

Udalerriaren barrualdearen zati handiena Izarraitz mendiguneari dagokio. Paisaia karstiko horretan berrogeita hamar kobazulo eta historiaurreko aztarnategi baino gehiago daude, eta duela 200.000 urte ingurutik gizakiaren presentzia dokumentatzen dute. Debak, beraz, kostaldea, geologia eta historiaurrea uztartzen ditu tamaina trinkoko ingurune batean; Itziar eta Lastur bezalako landa-auzoek, gainera, lurraldearen irakurketa eta ezagutza aberasten dituzte.