Azkoitia

Azkoitia Gipuzkoako udalerri bat da, Urola bailaran kokatua, Izarraitz mendigunearen magalean. Bere alde zaharrak balio handiko ondare-multzoa biltzen du. Horien artean nabarmentzen dira Santa Maria la Real eliza —hiru nabe, kapitel dorikoa eta 1898ko Cavaillé-Coll organo erromantikoa dituena, Aristide Cavaillé-Collek eraikitako azken organoa— eta Erdi Aroko hainbat dorretxe, hala nola Balda, Floreaga, Idiakez, Etxe Beltza eta Insausti. Azken hori Gipuzkoako zaharrenetako bat da, eta XVIII. mendean Azkoitiko Zalduntxoen egoitza izan zen; noble ilustratu haiek euskal kultura eta ikerketa zientifikoa sustatu zituzten.

Herria euskal pilotaren sorlekutzat ere ezaguna da, bertan sustrai sakonak dituen tradizioa baita. Jorge Oteizari eskainitako frontoiak lotura horren erakusgarri dira: zazpi euskal lurraldeetako bakoitza bere pilota-modalitate adierazgarrienaren bidez irudikatuta dago bertan.