Armañongo Parke Naturala

Armañongo Parke Naturala Karrantza eta Turtzioz udalerrien artean hedatzen da, Enkarterri eskualdean, Bizkaiaren hego-mendebaldean. Bere lurraldea Ordunte Mendietako Kontserbazio Bereziko Eremuaren (KBE) parte ere bada, eta horrek agerian uzten du Euskal Herriko babestutako guneen sarearen barruan duen garrantzi ekologikoa.

Parkearen ezaugarririk bereizgarriena bere erliebe karstikoa da: kareharrizko mendigunea zulatu eta lurpeko sare konplexu bat eratzen duten leize, dolina, hobi eta kobazuloen multzoa. 200 haitzulo baino gehiago ezagutzen dira; horien artean nabarmentzekoa da jendearentzat irekita dagoen Pozalaguako kobazuloa, eta Carlistaren Torca, bere tamaina handia dela eta espeleologoentzat bakarrik den sarbide mugatua duena. Lurpeko paisaia hori mikroklima berezi batekin batera bizi da; mendigunearen eraginari esker, kostalde kantauriarretik kilometro gutxira artadiak eta pagadi mediterraneoak garatu dira, latitude honetan ohikoa ez den konbinazioa osatuz.

Parkearen inguruan, gainera, bertako abeltzaintza-arrazak bizirik diraute, hala nola Karrantzako ardia, Enkarterrietako villano txakurra eta Monchina behia. Horiek guztiek oraindik ere landa-bizimodu tradizionalak bizirik mantentzen dituen lurralde baten lekukotasuna ematen dute.