Sorginaren Txabola eta El Encinal trikuharrien bisita Bilarren

Bilarko udalerrian, Arabako Errioxan, historiaurreko bi trikuharri daude, inguruko ondare megalitiko aberatsaren parte direnak. Biak bisitatzeak 5.000 urte baino gehiagoko historiara hurbiltzea ahalbidetzen du ingurune natural irisgarri batean. Sorginaren Txabola 1935ean aurkitutako Neolito garaiko hilobi motako trikuharria da. Ganbara, irudi poligonaleko 9 lauzaz osatua, eta 5 harlauzako galeria, Euskadiko hobekien kontserbatutako harlauzetako bat da. Indusketetan gutxienez 39 pertsonaren gorpuzkiak aurkitu ziren, harrizko aizkorekin, gezi puntekin, zeramikarekin eta uztaiekin batera. Material horietako gehienak Bibatean daude, Arabako Arkeologia Museoan, Gasteizen. Trikuharriaren izena San Joan goizetan abesten zuen sorgin bat hemen kokatzen zuen bertako elezahar batetik dator. Artadia 4.000 urte baino gehiagoko trikuharria da, eta luzaroan egon zen arte artean ezkutatuta. Haren sustraiek tumulua hondatu zuten eta jatorrizko bertikaltasuna aldatu zuten. Barruan, 19 pertsona ingururen hondarrak aurkitu zituzten, lepokoak, urrezko plaka bat, gezi-puntak, silexezko mikrolitoak eta, bereziki, erromatar kamafeo bat, multzoan oraindik azaldu ez dena. Bi trikuharriak geltoki interesgarriak dira Arabako Errioxako historiaurreko ondarea ezagutzeko.